{"id":2107,"date":"2023-02-24T14:49:11","date_gmt":"2023-02-24T14:49:11","guid":{"rendered":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=2107"},"modified":"2023-02-24T21:27:44","modified_gmt":"2023-02-24T21:27:44","slug":"doskonalosc-jest-niewystarczajaca-ciemna-strona-perfekcjonizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=2107","title":{"rendered":"Gdy doskona\u0142o\u015b\u0107 jest niewystarczaj\u0105ca. Ciemna strona perfekcjonizmu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Perfekcjonizm wydaje si\u0119 by\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o pracowito\u015bci czy wytrwa\u0142o\u015bci. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej stanowi powa\u017cny problem i bywa przekle\u0144stwem dla perfekcjonist\u00f3w. <\/span><\/span>Gdzie jest granica pomi\u0119dzy zdrowym d\u0105\u017ceniem do bycia lepszym, a istn\u0105 obsesj\u0105?<\/span><\/span><\/h5>\n

Czym jest perfekcjonizm?<\/h3>\n

Perfekcjonizm to d\u0105\u017cenie do doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3re polega na stawianiu wysokich wymaga\u0144 i osi\u0105ganiu jak najlepszych rezultat\u00f3w.<\/p>\n

Jest to ocena poczucia w\u0142asnej warto\u015bci w du\u017cej mierze zale\u017cna od poziomu osi\u0105gni\u0119cia i spe\u0142nienia wysokich standard\u00f3w w przynajmniej jednej dziedzinie \u017cycia, przy czym standardy te s\u0105 realizowane konsekwentnie, nawet je\u017celi ostateczny efekt jest dla jednostki negatywny. (Shafran i in., 2002)<\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n

Tendencje perfekcjonistyczne ujawniaj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w kilku sferach \u017cycia, co wynika z silnej potrzeby kontroli u perfekcjonist\u00f3w. S\u0105 to m.in.: praca, organizowanie i planowanie, dbanie o porz\u0105dek, czas wolny czy wygl\u0105d zewn\u0119trzny. Bycie doskona\u0142ym <\/span><\/span>w jednym obszarze \u017cycia mo\u017ce skutkowa\u0107 zaniedbaniem pozosta\u0142ych. Perfekcjonizm zazwyczaj postrzegany jest jako dobra cecha, a nawet postawa godna na\u015bladowania. Mimo to, coraz cz\u0119\u015bciej stanowi powa\u017cny problem, na kt\u00f3ry nie tylko jest przyzwolenie spo\u0142eczne, ale i jest on wzmacniany przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Wynika to z faktu, \u017ce perfekcjonizm otrzymuje wewn\u0119trzne lub zewn\u0119trzne wzmocnienia, w postaci bezpo\u015brednich lub po\u015brednich benefit\u00f3w, takich jak: aprobata spo\u0142eczna, poczucie kontroli, osi\u0105gni\u0119cia w danej dziedzina \u017cycia i\u00a0 unikanie nieprzyjemnych dozna\u0144.<\/span><\/span><\/p>\n

Czy to \u017ale chcie\u0107 <\/span>robi\u0107<\/span> rzeczy dobrze?<\/span><\/span>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Perfekcjonizm cz\u0119sto opiera si\u0119 na mylnym, zero-jedynkowym przekonaniu: „Je\u015bli nie jestem doskona\u0142y, to jestem do niczego”.<\/p>\n

To nie jest tak, \u017ce ka\u017cdy z nas zdob\u0119dzie wszystkie o\u015bmiotysi\u0119czniki, ale w naszych \u017cyciach te\u017c s\u0105 jakie\u015b miary r\u00f3\u017cnych standard\u00f3w, sukces\u00f3w i cel\u00f3w, kt\u00f3re chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107. Nie mamy jakiej\u015b jednej og\u00f3lno\u015bwiatowej klasyfikacji sukces\u00f3w dla ka\u017cdego to b\u0119dzie co\u015b innego. To wa\u017cne dla naszych wewn\u0119trznych proces\u00f3w motywacyjnych i dla naszej samooceny – poczu\u0107 si\u0119 dobrze na sw\u00f3j temat. – t\u0142umaczy psychoterapeutka Joanna Gutral.<\/p><\/blockquote>\n

Joanna Gutral zauwa\u017ca, \u017ce granica pomi\u0119dzy zdrowym d\u0105\u017ceniem do doskona\u0142o\u015bci, a pewn\u0105 dewiacj\u0105, nie tkwi w wyznaczaniu naszych standard\u00f3w, ale w sposobie ich postrzegania. Tym samym zaznacza, \u017ce istniej\u0105 dwa rodzaje perfekcjonizmu: adaptacyjny i dezadaptacyjny.<\/p>\n

Perfekcjonizm adaptacyjny to umiej\u0119tno\u015b\u0107 wyznaczania wysokich standard\u00f3w przy jednoczesnym zachowaniu zdolno\u015bci do docenienia i odczuwania poczucia spe\u0142nienia\/sukcesu, nawet w przypadku je\u017celi standard nie zosta\u0142 w pe\u0142ni zrealizowany.<\/p><\/blockquote>\n

Jest to zdrowe podej\u015bcie, gdzie pomi\u0119dzy „wszystkim albo niczym” jest miejsce na co\u015b jeszcze, w przeciwie\u0144stwie do perfekcjonizmu dezadaptacyjnego, kiedy niemo\u017cno\u015b\u0107 spe\u0142nienia wyznaczonych standard\u00f3w oznacza brak satysfakcji, czy nawet poczucie pora\u017cki.<\/p>\n

Kiedy presja = obsesja<\/h3>\n

Tendencj\u0105 do wyznaczania wysokich standard\u00f3w, kt\u00f3rej towarzyszy l\u0119k przed krytycyzmem i pope\u0142nieniem b\u0142\u0119du nazywamy perfekcjonizmem dezadaptacyjny.<\/p>\n

Je\u017celi uwa\u017camy, \u017ce nasz cel musi by\u0107 zrealizowany na 100% to nawet 99% b\u0119dzie postrzegane jako rozczarowanie, a osi\u0105gni\u0119cie niesatysfakcjonuj\u0105ce, pomimo tego, \u017ce jest to bardzo dobry wynik – kontynuuje Joanna Gutral.<\/p><\/blockquote>\n

Oznacza to, \u017ce osoba kieruj\u0105ca si\u0119 nadmiernym d\u0105\u017ceniem do perfekcji, czuje presj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z realizowaniem zada\u0144 w pe\u0142ni, a to z kolei staje si\u0119 jej obsesj\u0105. W takim przypadku motywacja do osi\u0105gni\u0119\u0107 nie wynika z wewn\u0119trznej potrzeby rozwoju, a z ch\u0119ci unikni\u0119cia pora\u017cki. Takie my\u015blenie prowadzi to wielu negatywnych skutk\u00f3w:<\/p>\n

    \n
  • emocjonalnych: wzmo\u017cone napi\u0119cie, obni\u017cony nastr\u00f3j<\/li>\n
  • spo\u0142ecznych: izolacja<\/li>\n
  • fizycznych: trudno\u015bci ze snem, poczucie zm\u0119czenia i\/lub wyczerpania, napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, dolegliwo\u015bci ze strony uk\u0142adu pokarmowego<\/li>\n
  • poznawczych: trudno\u015bci z koncentracj\u0105, wysoki samokrytycyzm, ruminacje, obni\u017cone poczucie warto\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n

    Poza tym mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 samoumniejszaj\u0105ce strategie, np.: „Uda\u0142o mi si\u0119, bo test by\u0142 bardzo \u0142atwy”, „Mia\u0142em_am farta” itp. To wszystko sprawia, \u017ce osobom towarzyszy ci\u0105g\u0142e poczucie rozczarowania, niezadowolenia i g\u0142os wewn\u0119trznego krytyka.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Perfekcjonizm a prokrastynacja<\/h3>\n

    Jaki jest zwi\u0105zek pomi\u0119dzy d\u0105\u017ceniem do doskona\u0142o\u015bci, a odwlekaniem zaplanowanych dzia\u0142a\u0144? Mimo, \u017ce prokrastynacja mo\u017ce nies\u0142usznie kojarzy\u0107 si\u0119 z lenistwem, to jej przyczyna cz\u0119sto le\u017cy w nieadaptacyjnym perfekcjonizmie. Ze wzgl\u0119du na silny l\u0119k przed pora\u017ck\u0105, czyli obaw\u0105 przed niepowodzeniem lub niezrealizowaniem zadania zgodnie z za\u0142o\u017conym standardem, perfekcjonista w niesko\u0144czono\u015b\u0107 odk\u0142ada wykonanie zadania. Zazwyczaj realizuje je w ostatniej chwili, kiedy pojawia si\u0119 wyt\u0142umaczenie: „Nie mog\u0142o mi p\u00f3j\u015b\u0107 dobrze, skoro robi\u0142em_am to na ostatni\u0105 chwil\u0119\/pod presj\u0105 czasu.” Nast\u0119pnie pojawia si\u0119 poczucie winy i wewn\u0119trzna presja bycia lepszym i lepszym, cho\u0107 w rezultacie ta doskona\u0142o\u015b\u0107 cz\u0119sto i tak jest niewystarczaj\u0105ca…<\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Perfekcjonizm wydaje si\u0119 by\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o pracowito\u015bci czy wytrwa\u0142o\u015bci. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej stanowi powa\u017cny problem i<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":3375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[10,14,15,1],"tags":[400,402,401],"class_list":["post-2107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-featured","category-general","category-health","category-uncategorized","tag-perfekcjonizm","tag-psychoedukacja","tag-zdrowie-psychiczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2107"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2107\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}