{"id":2798,"date":"2023-02-04T18:16:23","date_gmt":"2023-02-04T18:16:23","guid":{"rendered":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=2798"},"modified":"2023-02-04T18:16:23","modified_gmt":"2023-02-04T18:16:23","slug":"fenomen-malyszomanii-wplyw-sukcesow-malysza-na-zycie-spoleczne-sportowe-i-polityczne-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=2798","title":{"rendered":"Fenomen Ma\u0142yszomanii &#8211; Wp\u0142yw sukces\u00f3w Ma\u0142ysza na \u017cycie spo\u0142eczne, sportowe i polityczne w Polsce"},"content":{"rendered":"<p><strong>W tym roku minie ju\u017c 12 lat od zako\u0144czenia kariery przez &#8211; zdaniem wielu &#8211; najlepszego polskiego sportowca pierwszej dekady XXI wieku &#8211; Adama Ma\u0142ysza. Mimo up\u0142ywu lat Ma\u0142ysz dalej jest niezwykle popularn\u0105 postaci\u0105 w \u015bwiecie sportu i nie tylko. Jest rozpoznawalny nawet przez najm\u0142odszych kibic\u00f3w, kt\u00f3rzy nie pami\u0119taj\u0105 jego start\u00f3w w Pucharze \u015awiata czy na Igrzyskach Olimpijskich. &#8222;Ma\u0142yszomania&#8221; wybuch\u0142a 21 lat temu. Dlaczego sukcesy Ma\u0142ysza w latach 2001 &#8211; 2003 przerodzi\u0142y si\u0119 w fenomen spo\u0142eczno-socjologiczny zwany &#8222;Ma\u0142yszomani\u0105&#8221;? Jaki wp\u0142yw mia\u0142o to na \u017cycie w Polsce?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u017beby zrozumie\u0107 to nag\u0142e narodowe zainteresowanie skokami narciarskimi nale\u017cy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do Polski lat 90. Na wst\u0119pie trzeba powiedzie\u0107, \u017ce skoki narciarskie nie by\u0142y wtedy dyscyplin\u0105 ca\u0142kowicie zapomnian\u0105 w Polsce. Pami\u0119tano o sukcesie Wojciecha Fortuny na Igrzyskach Olimpijskich w Sapporo. W latach 80 mieli\u015bmy Piotra Fijasa, kt\u00f3ry stawa\u0142 na podium zawod\u00f3w Pucharu \u015awiata i by\u0142 rekordzist\u0105 \u015bwiata w d\u0142ugo\u015bci lotu narciarskiego (194 metry, Planica 1987). Na konkursy rozgrywane w Zakopanem przychodzi\u0142y wielotysi\u0119czne t\u0142umy. W pierwszej po\u0142owie lat 90 co prawda Polska nie mia\u0142a \u017cadnego zawodnika, kt\u00f3ry potrafi\u0142by zbli\u017cy\u0107 si\u0119 cho\u0107by do czo\u0142owej &#8222;30&#8221; lecz my\u015bl\u0119, \u017ce polscy kibice znali takie nazwiska jak Goldberger, Weissflog czy Bredesen czyli czo\u0142owych zawodnik\u00f3w tamtego okresu. Jednak na tym ko\u0144czy\u0142o si\u0119 zainteresowanie t\u0105 dyscyplin\u0105. Telewizja Polska transmitowa\u0142a w\u00f3wczas tylko Turniej Czterech Skoczni, Mistrzostwa \u015awiata, Igrzyska Olimpijskie i konkursy w Zakopanem. Wi\u0119kszej zainteresowania po prostu nie by\u0142o.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Piotr Fijas - 194m - Planica 1987 NAJD\u0141U\u017bSZY LOT STYLEM KLASYCZNYM\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/fT7B9wQrWKo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Polska tamtego okresu to przede wszystkim gospodarcze skutki transformacji ustrojowej. Gospodarcza sytuacja by\u0142a bardzo ci\u0119\u017cka. Wysoka inflacja, du\u017ce bezrobocie. Wielu Polak\u00f3w decydowa\u0142o si\u0119 na emigracj\u0119 do Niemiec, Wielkiej Brytanii czy Norwegii. M\u0142odzi ludzie widzieli swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 w ciemnych barwach. Negocjacje akcesyjne w sprawie wej\u015bcia Polski do Unii Europejskiej dopiero trwa\u0142y.<\/p>\n<p>W \u00f3wczesnej Polsce niestety brakowa\u0142o sukces\u00f3w, tak\u017ce sportowych. Czuli\u015bmy si\u0119 gorsi od Niemc\u00f3w czy innych kraj\u00f3w Europy Zachodniej.\u00a0 Mo\u017cna powiedzie\u0107 o kompleksie narodowym. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o polskim narciarstwie, kt\u00f3re by\u0142o w katastrofalnym stanie. Od 1972 i s\u0142ynnych Igrzysk w Sapporo i z\u0142ota Fortuny do 2002 roku nie przywie\u017ali\u015bmy \u017cadnego olimpijskiego medalu. Cieszyli\u015bmy si\u0119 gdy w Nagano w 1998 roku Wojciech Skupie\u0144 zaj\u0105\u0142 12 miejsce w konkursie olimpijskim na du\u017cej skoczni. W 1995 roku pojawi\u0142 si\u0119 Ma\u0142ysz. Wygra\u0142 nawet 3 konkursy Pucharu \u015awiata (w 1996 i 2 w 1997 roku), ale w roku olimpijskim 1998 popad\u0142 w kryzys z kt\u00f3rego nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 wydosta\u0107 a\u017c do roku 2000. P\u00f3\u017aniej przyzna\u0142 nawet, \u017ce by\u0142 bliski podj\u0119cia decyzji o zako\u0144czeniu kariery i rozpocz\u0119ciu pracy w swoim zawodzie.<\/p>\n<p>Wtedy nadszed\u0142 grudzie\u0144 2000 roku. Pogoda storpedowa\u0142a pocz\u0105tek sezonu 2000\/2001. Rozegrano tylko inauguracyjne konkursy w Kuopio lecz p\u00f3\u017aniej a\u017c do samego Turnieju Czterech Skoczni z powodu braku \u015bniegu w Europie wszystkie zawody zosta\u0142y odwo\u0142ane. \u017beby skoczkowie pozostali w formie sportowej, wszystkie reprezentacje trenowa\u0142y w miejscach gdzie by\u0142y przygotowane skocznie. Z tej racji, \u017ce tych miejsc by\u0142o nie wiele to praktycznie wszystkie reprezentacje trenowa\u0142y razem. I w\u0142a\u015bnie wtedy, z polskiego sztabu szkoleniowego dochodzi\u0142y wie\u015bci o kapitalnych treningowych skokach Ma\u0142ysza przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 Turniejem Czterech Skoczni. Jego forma by\u0142a na tyle du\u017ca, \u017ce przeskakiwa\u0142 ca\u0142\u0105 czo\u0142\u00f3wk\u0119 jad\u0105c kilka belek ni\u017cej od innych. Ale to by\u0142 tylko trening. Wszyscy mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce w konkursach tak dobrze by\u0107 ju\u017c nie musi. Piotr Fijas (asystent Trenera Apoloniusza Tajnera) powiedzia\u0142 wtedy do Tajnera: \u201eTy si\u0119 Polo nie martw, jeszcze si\u0119 wszystko do turnieju zd\u0105\u017cy spieprzy\u0107\u201d.<\/p>\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie proroctwo Fijasa si\u0119 nie spe\u0142ni\u0142o i Adam Ma\u0142ysz wygra\u0142 ca\u0142y 49 Turniej Czterech Skoczni jako pierwszy Polak w historii. Polacy nie mogli uwierzy\u0107, \u017ce mo\u017cemy pokona\u0107 Niemca, Austriaka, Norwega czy Japo\u0144czyka. Nie mogli\u015bmy uwierzy\u0107, \u017ce mo\u017cemy by\u0107 w czym\u015b dobrzy. W kraju wybuch\u0142o szale\u0144stwo.<\/p>\n<p>Na nast\u0119pne (tu\u017c po Turnieju 4 skoczni) zawody w czeskim Harrachovie pojecha\u0142o tysi\u0105ce Polak\u00f3w. Na przej\u015bciu granicznym trzeba by\u0142o czeka\u0107 godzinami.<\/p>\n<p>W du\u017cym skr\u00f3cie. Ma\u0142ysz zdominowa\u0142 Puchar \u015awiata w latach 2001-2003 wygrywaj\u0105c 3 KK, po drodze zosta\u0142 podw\u00f3jnym M\u015a i medalist\u0105 IO.<\/p>\n<p>Dowodem na to, \u017ce skromny skoczek z Wis\u0142y zmieni\u0142 polskie \u017cycie medialne mo\u017ce by\u0107 nast\u0119puj\u0105cy fakt. Mianowicie zdobycie przez Adama Ma\u0142ysza br\u0105zowego medalu na IO w Salt Lake City w 2002 zgromadzi\u0142o przed telewizorami ponad 20 milion\u00f3w widz\u00f3w, kt\u00f3rzy cho\u0107by przez jedn\u0105 minut\u0119 ogl\u0105dali zmagania (\u015brednio w ka\u017cdej minucie transmisje \u015bledzi\u0142o ponad 11mln). Je\u015bli chodzi o ranking ogl\u0105dalno\u015bci transmisji telewizyjnych w Polsce w jednym momencie (RCH) to konkurs olimpijski z 2002 do dzisiaj jest na pierwszym miejscu. Zreszt\u0105 4 pierwsze miejsca nale\u017c\u0105 do transmisji konkurs\u00f3w z udzia\u0142em Ma\u0142ysza. W rankingu AMR czyli \u015bredniej ogl\u0105dalno\u015bci ca\u0142ej transmisji (czyli ponad 11mln) IO s\u0105 na 7 miejscu. W kategorii sportowej dopiero mecz otwarcia Euro 2012 w Polsce wyprzedzi\u0142 konkurs olimpijski z 2002 roku.<\/p>\n<p>\u015arednia widownia transmisji w latach 1999-2011 wynosi\u0142a 4,7 mln widz\u00f3w, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na 272 mln z\u0142 wp\u0142yw\u00f3w Telewizji Polskiej z reklam. Wynik kosmiczny.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Innym wydarzeniem, dowodz\u0105cym, \u017ce Polacy oszaleli na punkcie Ma\u0142ysza jest konkurs P\u015a z 2002 w Zakopanem z udzia\u0142em 100 tysi\u0119cy kibic\u00f3w. Dziennikarz sportowy Sebastian Szcz\u0119sny tak go wspomina: \u201e<\/span><i>By\u0142o po p\u00f3\u0142nocy, a z naszych okien widzieli\u015bmy, \u017ce ludzie id\u0105 na skoczni\u0119. Czterna\u015bcie godzin przed zawodami! Niewiarygodne. To cud, \u017ce tam nie dosz\u0142o do tragedii, \u017ce nikt nie zgin\u0105\u0142, ludzie weszli bez bilet\u00f3w, a przecie\u017c trzeba by\u0142o wpu\u015bci\u0107 jeszcze tych z wej\u015bci\u00f3wkami! Ani wcze\u015bniej, ani p\u00f3\u017aniej \u017caden sportowiec nie wzbudzi\u0142 u kibic\u00f3w takiego amoku! By\u0142o ich wtedy, na tamtych zawodach, ponad dwa razy wi\u0119cej ni\u017c mog\u0142y pomie\u015bci\u0107 trybuny Wielkiej Krokwi\u201d<\/i>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"100 TYS. KIBIC\u00d3W OSZALA\u0141O - PIERWSZY TRIUMF MA\u0141YSZA NA WIELKIEJ KROKWI | THE BEST OF ZAKOPANE #1\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Kmxxo9PHzHI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Do sprawy odni\u00f3s\u0142 si\u0119 nawet \u00f3wczesny Prezydent RP Aleksander Kwa\u015bniewski: &#8222;<i>Jako prezydent mog\u0142em korzysta\u0107 z helikoptera, dostawa\u0142em si\u0119 pod skoczni\u0119 do\u015b\u0107 szybko. Gdy z wysoko\u015bci widzia\u0142em jednak korki na zakopiance, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce ludzie ju\u017c nigdy nie wr\u00f3c\u0105 do swoich dom\u00f3w. Zakopane stworzy\u0142o niepor\u00f3wnywaln\u0105 jako\u015b\u0107 z innymi miejscami&#8230;&#8221;<\/i><\/p>\n<p>Jest to r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3d na to, \u017ce sukcesy Ma\u0142ysza mia\u0142y wp\u0142yw na \u017cycie polityczne. Najwa\u017cniejsi politycy w Polsce cz\u0119sto bywali i bywaj\u0105 na zawodach w Zakopanem. Sam Ma\u0142ysz zosta\u0142 w 2003 laureatem Polskiej Nagrody Europejskiej. Jest to nagroda honorowa wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca osoby szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017cone dla integracji Polski z Europ\u0105. 4-krotny medalista olimpijski by\u0142 te\u017c jedn\u0105 z twarzy medialnych popieraj\u0105cych przyst\u0105pienie Polski do UE przed referendum akcesyjnym. W\u0105tk\u00f3w politycznych jest jeszcze du\u017co wi\u0119cej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2799\" aria-describedby=\"caption-attachment-2799\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2799\" src=\"https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-300x217.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-300x217.jpg 300w, https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-1024x742.jpg 1024w, https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-768x556.jpg 768w, https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-1536x1112.jpg 1536w, https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479-2048x1483.jpg 2048w, https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/6000bb441709e1_58939479.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2799\" class=\"wp-caption-text\">WARSZAWA, 22.04.02. Ceremonia odznaczenia Adama Ma\u0142ysza i Apoloniusza Tajnera przez Prezydenta Kwa\u015bniewskiego (PAP)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wp\u0142yw Ma\u0142yszomanii na sport w Polsce. Sukcesy Ma\u0142ysza wp\u0142yn\u0119\u0142y na znacz\u0105cy wzrost zainteresowania trenowaniem skok\u00f3w narciarskich w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy (np. Jan Ziobro,Maciej Kot czy Jakub Wolny). Z my\u015bl\u0105 o nich powsta\u0142 program Lotos Szukamy Nast\u0119pc\u00f3w Mistrza oraz cykl konkurs\u00f3w Lotos Cup. Pojawi\u0142o si\u0119 zainteresowanie i wsparcie rozwoju dyscypliny przez sponsor\u00f3w.<\/p>\n<p>Inne przejawy Ma\u0142yszomanii. Inne przejawy Ma\u0142yszomanii. Pod wp\u0142ywem ma\u0142yszomanii du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107 w Polsce zyska\u0142a wcze\u015bniej niszowa gra komputerowa Deluxe Ski Jump, a tak\u017ce wzros\u0142a atrakcyjno\u015b\u0107 turystyczna rodzimej Wis\u0142y. Adamowi Ma\u0142yszowi dedykowano filmy dokumentalne, piosenki i skecze kabaretowe. W j\u0119zyku potocznym rozpowszechni\u0142y si\u0119 takie okre\u015blenia jak <i>bu\u0142ka z bananem<\/i>. W\u015br\u00f3d tytu\u0142\u00f3w prasowych znajdowa\u0142y si\u0119 takie jak <i>Kr\u00f3l Adam I<\/i>, <i>Kr\u00f3l Ma\u0142ysz I<\/i>, <i>Orze\u0142 z Wis\u0142y<\/i> czy <i>Polski obiekt lataj\u0105cy<\/i>.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce idealnym podsumowaniem b\u0119dzie fragment monologu wybitnego komentatora sportowego W\u0142odzimierza Szaranowicza wyg\u0142oszonego po og\u0142oszeniu przez Ma\u0142ysza zako\u0144czenia kariery: \u201e<i>zaczyna\u0142 jako idol kryzysowy, kt\u00f3ry mia\u0142 nas wprowadzi\u0107 jako ambasador wspania\u0142ego skoku cywilizacyjnego do Europy\u201d. <\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W tym roku minie ju\u017c 12 lat od zako\u0144czenia kariery przez &#8211; zdaniem wielu &#8211; najlepszego polskiego sportowca pierwszej dekady<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":2800,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2798","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2798\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}