{"id":6643,"date":"2025-02-07T11:35:02","date_gmt":"2025-02-07T11:35:02","guid":{"rendered":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=6643"},"modified":"2025-02-07T11:35:02","modified_gmt":"2025-02-07T11:35:02","slug":"badania-przesiewowe-w-weterynarii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/io.djc.pl\/?p=6643","title":{"rendered":"Badania przesiewowe w weterynarii"},"content":{"rendered":"<p><strong>Obecnie wielu ludzi jest w\u0142a\u015bcicielem psa lub kota. Przygarniaj\u0105c zwierzaka ma si\u0119 obowi\u0105zek dbania o jego zdrowie. Id\u0105c do weterynarza w\u0142a\u015bciciele cz\u0119sto nie maj\u0105 podstawowej wiedzy, kt\u00f3ra pozwoli\u0142aby by im lepiej zrozumie\u0107 zachodz\u0105ce procesy i proces stawianego rozpoznania choroby. Dlatego te\u017c zapoznanie si\u0119 z podstawowymi badaniami i procedurami mo\u017ce znacz\u0105co pom\u00f3c w przypadku pojawienia si\u0119 niepokoj\u0105cych zmian u pupila.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Badania przesiewowe s\u0105 podstawowym narz\u0119dziem stosowanym w profilaktyce, diagnostyce i monitorowaniu stanu zdrowia zwierz\u0105t. Dzi\u0119ki nim mo\u017cna wykry\u0107 chorob\u0119 jeszcze przed wyst\u0105pieniem objaw\u00f3w klinicznych. Przyk\u0142adem takich bada\u0144 s\u0105 testy ELISA, PCR, testy p\u0142ytkowe w kierunku chor\u00f3b odkleszczowych, badania morfologiczne i biochemiczne krwi, tarczyca czy aglutynacja, kt\u00f3re s\u0105 stosowane w wykrywaniu mi\u0119dzy innymi infekcji bakteryjnych, paso\u017cytniczych, czy wirusowych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-7671 alignleft\" src=\"https:\/\/io.djc.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/IMG_7302-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"278\" height=\"186\" \/><\/p>\n<p><strong>Monitorowanie stanu zdrowia<\/strong><\/p>\n<p>Przesiewowe testy molekularne lub serologiczne s\u0105 powszechnie wykorzystywane do monitorowania<\/p>\n<p>stanu zdrowia. Ka\u017cde zwierz\u0119 powinno co jaki\u015b czas mie\u0107 wykonane podstawowe badania nie tylko w celu wykrycia potencjalnej choroby w organizmie. W przypadku pojawienia si\u0119 problem\u00f3w zdrowotnych w p\u00f3\u017aniejszym czasie, wyniki bada\u0144 b\u0119d\u0105 potrzebne do por\u00f3wnania wynik\u00f3w bada\u0144 za czas\u00f3w zdrowia. Zazwyczaj por\u00f3wnuje si\u0119 je do og\u00f3lnie przyj\u0119tych norm, ale nie zawsze b\u0119d\u0105 one w pe\u0142ni trafne. Jest to spowodowane mi\u0119dzy innymi wyst\u0119powaniem r\u00f3\u017cnic morfologicznych nie tylko mi\u0119dzy gatunkami, ale te\u017c mi\u0119dzy rasami. Mo\u017cna b\u0142\u0119dnie zdiagnozowa\u0107 chorob\u0119 por\u00f3wnuj\u0105c danego osobnika do og\u00f3lnych norm. Przyk\u0142adowo u chart\u00f3w mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 wy\u017cszego hematokrytu oraz ni\u017cszych norm T4 (tyroksyny).<\/p>\n<p>Badania przesiewowe wykorzystywane s\u0105 te\u017c w kwalifikacji osobnika do operacji czy zabiegu. Zawsze nale\u017cy si\u0119 upewni\u0107, czy podanie znieczulenia nie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zbyt du\u017cym ryzykiem spowodowania \u015bmierci przez os\u0142abienie organizmu, kt\u00f3re mo\u017ce towarzyszy\u0107 np. chorobom nowotworowym.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Badania przesiewowe w hodowlach<\/strong><\/p>\n<p>Kolejn\u0105 dziedzin\u0105, w kt\u00f3rej szeroko stosowane s\u0105 badania przesiewowe s\u0105 badania genetyczne w hodowlach. Pozwalaj\u0105 one zidentyfikowa\u0107 choroby genetyczne, kt\u00f3ra mog\u0105 by\u0107 potencjalnym zagro\u017ceniem u przysz\u0142ych osobnik\u00f3w os\u0142abiaj\u0105c ca\u0142\u0105 hodowl\u0119. W takim przypadku dany osobnik jest zazwyczaj poddany kastracji lub sterylizacji \u017ceby nie przenosi\u0107 &#8222;trefnych&#8221; gen\u00f3w. Przyk\u0142adem jest mielopatia zwyrodnieniowa czy choroba von Willebranda typu I, kt\u00f3re s\u0105 jednymi z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych chor\u00f3b na pod\u0142o\u017cu genetycznym u pudli miniaturowych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Wiarygodno\u015b\u0107 bada\u0144 przesiewowych<\/strong><\/p>\n<p>Wiarygodno\u015b\u0107 bada\u0144 przesiewowych zale\u017cy od ich swoisto\u015bci, czu\u0142o\u015bci i jako\u015bci wykonania. Swoisto\u015b\u0107 jest odsetkiem prawid\u0142owo zidentyfikowanych zdrowych zwierz\u0105t, a czu\u0142o\u015b\u0107 to odsetek prawid\u0142owo zidentyfikowanych chorych zwierz\u0105t. W praktyce wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 czu\u0142o\u015bci, poniewa\u017c dzi\u0119ki temu wyst\u0119puje mniejsze ryzyko b\u0142\u0119dnego zdiagnozowania choroby u zdrowego psa czy kota.<\/p>\n<p>Jako\u015b\u0107 pobranego materia\u0142u znacz\u0105co wp\u0142ywa na wiarygodno\u015b\u0107 bada\u0144 przesiewowych. Musi by\u0107 pobrany i transportowany w odpowiednich, czystych warunkach za pomoc\u0105 dedykowanego sprz\u0119tu oraz przetrzymywany w odpowiedniej temperaturze i w odpowiednim czasie. Do czynnik\u00f3w biologicznych maj\u0105cych wp\u0142yw na zafa\u0142szowanie wynik\u00f3w zaliczamy wyst\u0119puj\u0105c\u0105 ci\u0105\u017c\u0119, stres (wp\u0142ywaj\u0105cy m.in. na wzrost liczby limfocyt\u00f3w), wiek czy dieta zwierz\u0119cia (np. lipemia wyst\u0119puj\u0105ca we krwi uniemo\u017cliwi wykonanie niekt\u00f3rych bada\u0144 biochemicznych).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p>Badania przesiewowe odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w profilaktyce zdrowotnej, diagnostyce oraz monitorowaniu stanu zdrowia zwierz\u0105t. Ich prawid\u0142owe wykonanie z uwzgl\u0119dnieniem specyficznych cech osobniczych, zwi\u0119ksza szans\u0119 na wykrycie problem\u00f3w zdrowotnych na wczesnym etapie. Regularne badania pozwalaj\u0105 nie tylko zapobiega\u0107 rozwojowi chor\u00f3b, ale tak\u017ce poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia zwierzaka.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecnie wielu ludzi jest w\u0142a\u015bcicielem psa lub kota. Przygarniaj\u0105c zwierzaka ma si\u0119 obowi\u0105zek dbania o jego zdrowie. Id\u0105c do weterynarza<\/p>\n","protected":false},"author":147,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_full_width","colormag_page_sidebar_layout":"right_sidebar","footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-6643","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/147"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6643\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}