Aldous Huxley w swoim s\u0142ynnym eseju Drzwi percepcji<\/i> otworzy\u0142 przed czytelnikiem wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zwykle postrzegamy przez pryzmat ogranicze\u0144 narzuconych przez nasz umys\u0142. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do koncepcji \u201eMind at Large\u201d oraz inspiruj\u0105c si\u0119 my\u015bl\u0105 C. D. Broada, Huxley sugeruje, \u017ce nasz m\u00f3zg dzia\u0142a jak filtr, redukuj\u0105c nadmiar bod\u017ac\u00f3w, by u\u0142atwi\u0107 nam funkcjonowanie. W tym uj\u0119ciu psychodeliki, takie jak meskalina, stanowi\u0105 klucz do rozszerzonej percepcji, usuwaj\u0105c te bariery i pozwalaj\u0105c nam zobaczy\u0107 \u015bwiat w jego pe\u0142ni \u2013 surowy, pulsuj\u0105cy, niesko\u0144czony.<\/p>\n
To jednak prowadzi do intryguj\u0105cego pytania: czy faktycznie mamy do czynienia z pe\u0142niejszym odbiorem rzeczywisto\u015bci, czy mo\u017ce raczej z chwilow\u0105 iluzj\u0105? To, co Huxley nazywa prawdziw\u0105 wizj\u0105 \u015bwiata, mo\u017cna r\u00f3wnie dobrze uzna\u0107 za stan chwilowego oderwania od biologicznych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re reguluj\u0105 nasz\u0105 percepcj\u0119. Je\u015bli percepcja jest naturalnie subiektywna, to czy w og\u00f3le istnieje \u201eprawdziwszy\u201d spos\u00f3b jej do\u015bwiadczania?<\/p>\n
William Blake, do kt\u00f3rego Huxley nawi\u0105zuje w swoim eseju, pisa\u0142: \u201eGdyby drzwi percepcji zosta\u0142y oczyszczone, ka\u017cda rzecz wydawa\u0142aby si\u0119 cz\u0142owiekowi taka, jaka jest \u2013 niesko\u0144czona\u201d<\/i>. Z jednej strony brzmi to jak obietnica wyzwolenia, z drugiej jednak \u2013 czy jeste\u015bmy gotowi na niesko\u0144czono\u015b\u0107? Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie te ograniczenia, kt\u00f3re nak\u0142ada na nas m\u00f3zg, s\u0105 tym, co pozwala nam utrzyma\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Pewne jest, \u017ce temat percepcji fascynuje ludzko\u015b\u0107 od wiek\u00f3w. Freud i Romain Rolland pisali o \u201eoceanicznym uczuciu\u201d \u2013 poczuciu jedno\u015bci z kosmosem, mistycznym stopieniu si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Mo\u017ce rzeczywi\u015bcie istnieje w nas zdolno\u015b\u0107 do postrzegania rzeczywisto\u015bci w szerszym wymiarze, ale niekoniecznie potrzebujemy do tego substancji psychodelicznych. Wystarczy wpatrywa\u0107 si\u0119 w fale uderzaj\u0105ce o brzeg, w ciszy kontemplowa\u0107 \u015bwiat\u0142o s\u0105cz\u0105ce si\u0119 przez li\u015bcie drzew albo po prostu pozwoli\u0107 sobie na chwil\u0119 zatracenia w sztuce \u2013 tak jak Huxley zrobi\u0142 to, ogl\u0105daj\u0105c dzie\u0142a Vermeera, braci le Nain czy Vuillarda.<\/p>\n
Wszystko sprowadza si\u0119 do tego, co uznamy za \u201eprawd\u0119\u201d. Je\u015bli postrzeganie jest subiektywne, to czy ma znaczenie, czy jego zmiana jest wynikiem chemicznej ingerencji, czy naturalnej kontemplacji? Mo\u017ce iluzj\u0105 jest w\u0142a\u015bnie nasze codzienne, uporz\u0105dkowane postrzeganie \u015bwiata, a to, co czujemy pod wp\u0142ywem psychodelik\u00f3w \u2013 jakkolwiek efemeryczne \u2013 jest prawdziw\u0105 istot\u0105 rzeczywisto\u015bci? A mo\u017ce to tylko inna forma iluzji, bardziej kolorowa, bardziej intensywna, ale wci\u0105\u017c\u2026 iluzja?<\/p>\n
Ostatecznie pozostaje nam pytanie: czym jest rzeczywisto\u015b\u0107 i kto ma prawo j\u0105 definiowa\u0107? By\u0107 mo\u017ce odpowied\u017a tkwi nie w substancjach, nie w filozoficznych traktatach, ale w samym akcie do\u015bwiadczania \u2013 takim, kt\u00f3ry ka\u017cdy z nas mo\u017ce odkrywa\u0107 na w\u0142asny spos\u00f3b.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Aldous Huxley w swoim s\u0142ynnym eseju Drzwi percepcji otworzy\u0142 przed czytelnikiem wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zwykle postrzegamy przez pryzmat ogranicze\u0144 narzuconych<\/p>\n","protected":false},"author":146,"featured_media":7559,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","footnotes":""},"categories":[8,10,20,1],"tags":[714,713,37],"class_list":["post-7558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-entertainment","category-featured","category-style","category-uncategorized","tag-aldoushuxley","tag-philosophy","tag-artykul"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/146"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7558\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/io.djc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}